Krótka historia telekomunikacji

Moją wielką pasją była od dawna telekomunikacja. Dzięki zaufaniu moich wyborców i kolegów z Unii Wolności mogę angażować się w działania mające na celu rozwój rynku telekomunikacyjnego w naszym kraju.

Na wstępie chciałbym jednak przestawić skróconą historię telekomunikacji, czyli od czego się wszystko zaczęło. Proszę mi wybaczyć bardzo skrótową formę, jednak chciałbym się skupić na faktach mających największy wpływ na rozwój telekomunikacji w naszym kraju. Wszystkich zainteresowanych bardziej szczegółowymi wydarzeniami z historii telekomunikacji zapraszam na strony wirtualnego wydania "Świata Telekomunikacji" oraz dwóch zagarnicznych uczelni wyższych z Esslingen (Niemcy) i Vorarlberg (Austria), których działy poświęcone tej tematyce są w mojej ocenie bardzo ciekawe.

Ludzie komunikowali się ze sobą od niepamiętnych czasów - na początku wykorzystując sygnały dymne, póżniej gołębie pocztowe i dalej rozwijając bardziej zaawansowane metody, jak chociażby system sygnalizacji flagowej (1647). Okres wojen napoleońskich okazał się bardzo przyjazny dla rozwoju systemów przesyłania informacji - w tamtych czasach opracowano telegraf optyczny - linie optyczne łączyły odcinki liczące ponad 500 km. Co więcej, już w tym czasie hiszpański naukowiec Francisco Salva eksperymentował z modelem telegrafu elektrycznego. Słynna rodzina Rotschildów dzięki własnemu systemowi komunikacji wykorzystującemu gołębie pocztowe dokonała potężnej manipulacji papierami skarbowymi w Londynie bazując na wiadomości o wyniku bitwy pod Waterloo.

Od połowie XIX wieku można zaobserwować tak szybki rozwój nowych technologii przesyłania wiadomości, że dokładne opisanie tamtych wydarzeń jest wręcz niemożliwe. Każdy rok przynoisł nowe odkrycia począwszy od modelu telegrafu elektrycznego Samuela Morse'a (1844), przez pierwszą depeszę międzykontynentalną wysłaną przez królową Wiktorię do prezydenta USA Buchanana (1858), pierwszy faks przesłany z Lyonu do Paryża (1865), a kończąc na zbudowaniu pierwszego telefonu przez szkockiego wynalazcę Alexandra Grahama Bell'a - nauczyciela głuchoniemych na uniwersytecie w Bostonie, którego walka o opatentowanie swojego telefonu trwa następne 20 lat. W między czasie w Berlinie powstaje firma "Telegraphen-Bauanstalt von Siemens & Halske", która w latach 50-tych poprzedniego wieku uzyskuje zamówienie na przeprowadzenie linii telegraficznej między Warszawą i St. Petersburgiem. W kolejnych polskich miastach zakładana jest łączność telegraficzna, a potem telefoniczna - np. w Bydgoszczy w 1876 r. telegraf, w 1895 r. - telefon.

Istotnymi dla historii telekomunikacji są w mojej opinii również dwie daty z historii gospodarki Stanów Zjednoczonych - w 1877 roku powstaje Bell Telephone Company zakładając równocześnie pierwszą publiczną centralę telefoniczną (New Haven w stanie Connecticut, 21 abonentów), a w 1885 powstaje American Telephone and Telegraph Company (AT&T), w celu zbudowania systemu połączeń dalekodystansowych w USA.

Kolejną historyczną postacią był Guglielmo Marconi, który w 1894 roku opracowuje radiotelegraf. Dzięki jego wynalazkowi na rok przed końcem wieku przeprowadzona zostaje pierwsza międzynarodowa transmisja radiotelegraficzna między Anglią i Francją (komunikat prasowy kodem Morse'a), a w 1902 roku pierwsza transmisja radiowa ludzkiego głosu.

W 1922 roku, w dniu śmierci Grahama Bell'a w USA jest już 14 mln linii telefonicznych.

Silny rozwój telekomunikacji w Polsce nastąpił zaraz po I wojnie światowej - w Warszawie powstaje Państwowa Wytwórnia Aparatów Telegraficznych i Telefonicznych (PWATiT). W 1931 roku PWATiT łączy się z Państwową Wytwórnią Łączności tworząc Państwowe Zakłady Tele- i Radiotechniczne (PZTiR). Tuż przed wybuchem wojny PZTiR jest jednym z największych i najnowocześniejszych zakładów w Polsce (4,5 tys. pracowników).

Od początku lat 60-tych naszego wieku obserwujemy prace nad opracowywaniem technologii satelitarnej transmisji informacji. W 1966 roku z Cape Canveral w przestrzeń kosmiczną wysłany zostaje ATS 1 (Applications Technology Satellite) wykorzystywany jako pierwszy satelita telekomunikacyjny przez amerykańskie instytucje federalne.

Niecałe 20 lat temu na areną wkroczyło nowe medium łączące ludzi na całym świecie - Internet. W 1984 roku powstaje system internetowych nazw domen, a w sieci jest około 1 tys. hostów. W 1991 uruchomiony zostaje pierwszy serwer WWW obsługujący adresy URL, język HTML i protokół HTTP.

W tym samym roku następują wielkie zmiany na polskim rynku. W wyniku podziału PP Poczta Polska, Telegraf i Telefon (istniejącej od 1928 r.) powstaje Telekomunikacja Polska SA. Równolegle rozwija się w Polsce internet - kadra entuzjastów podłącza uczelnie Krakowa i Warszawy do światowej sieci za pośrednictwem uniwersytetu w Kopenhadze.

Rok 1992 przynosi prywatyzację przemysłu telekomunikacyjnego - do Polski wchodzą jako producenci Alcatel, AT&T (dziś Lucent Technologies) i Siemens.

W ostatnich czterech latach wszystkie działania gigantów telekomunikacji związane są z rozwojem technologii na potrzeby internetu, który powoli staje głównym narzędziem komunikacji. Fakty świadczą same za siebie:

• liczba przesyłek poczty elektronicznej na świecie zrównuje się z liczbą listów (po 190 mld przesyłek rocznie)
• w marcu 1999 na świecie jest 4,3 mln serwerów WWW, a w połowie zeszłego roku zaindeksowanych i publicznie dostępnych było ok. 800 mln stron WWW (15 TB informacji).

Głównym celem przytoczenia tych informacji było przekonanie Państwa o konieczności rozwoju rynku telekomunikacyjnego w Polsce i istotności zagadnień, którymi zajmuję się w mojej działalności politycznej.

Wprowadzenie

Podmioty zainteresowane inwestowaniem na rynku usług telekomunikacyjnych oczekują na nową ustawę "Prawo telekomunikacyjne" już od kilku lat. Polska włączyła się do rewolucji technologicznej w telekomunikacji w roku 1989. Opóźnienia w dostosowywaniu systemu regulacyjnego do światowych standardów nadal hamują proces nadrabiania dysproporcji w dostępności usług telekomunikacyjnych pomiędzy Polską a krajami wysoko rozwiniętymi. Istotą przemian, które zachodzą obecnie w sektorze telekomunikacji we wszystkich krajach świata, jest wprowadzanie jak najszerszej konkurencji w usługach, tak aby następstwem zjawiska określanego jako tworzenie się społeczeństwa informacyjnego mogły być szybki rozwój gospodarki, lepsze warunki życia społecznego, większa dostępność dóbr cywilizacyjnych, szczególnie w regionach wiejskich i małych miasteczkach. Bardzo obszerny projekt przedmiotowej ustawy wymaga wciąż wytężonej pracy Komisji Sejmowej.

Ustawa wprowadza kilka poważnych zmian w systemie administracyjnym, które uzasadniają też vacatio legis przewidziane dla niej. Należy przy tym zwrócić uwagę na to, że polskie prawo przystosowywane jest do potrzeb najsilniejszego ze światowych sektorów gospodarki. Potencjał tego sektora nadal rośnie i nie sposób obecnie przewidzieć, kiedy zostanie ustabilizowany. Ocenia się, że odpowiedni system regulacyjny może spowodować w ciągu najbliższych lat napływ na rynek polski inwestycji o wartości około 15 mld dolarów.

Dla powodzenia prac nad ustawą należy w ich toku wyjaśnić, jakie są rzeczywiste cele polityczne i wybrać mechanizmy, które pozwolą wspomagać rozwój gospodarczy i sprostać aspiracjom polskiego społeczeństwa.

Podstawowym wyzwaniem polityki telekomunikacyjnej jest przeprowadzenie sektora od monopolu do konkurencyjnego rynku usług. Ostatecznym celem jest więc ukształtowanie się na rynku mechanizmów samoregulujących, które są charakterystyczne dla wolnego rynku. Zbudowanie zrównoważonego rynku wymaga oczywiście czasu i zebrania odpowiedniej sumy doświadczeń. Wolny rynek, w którego warunkach nowy podmiot spostrzeże możliwości uzyskania ekonomicznego sukcesu, musi być zbudowany w środowisku zdominowanym przez podmioty już działające. Gra rynkowa w telekomunikacji cechuje się przy tym pewną wyjątkową cechą: jest możliwa, jeśli podmioty ze sobą konkurujące są w stanie zawrzeć umowy o współpracy i wymianie usług. Nie da się bowiem na tym rynku działać całkowicie samodzielnie.

Komplikacje potęguje postęp technologiczny, dostarczając dziesiątków nowych możliwości i budując kolejne bariery rozwoju. Jednym z efektów postępu technologicznego jest konwergencja teleinformatyki, telemediów i telekomunikacji. Dlatego w okresie przejściowym przed ukształtowaniem się samoregulujących mechanizmów rynkowych potrzebne jest istnienie organu administracji, który będzie zbierał na tym rynku kolejne doświadczenia, doprecyzowywał regulacje prawne i pośredniczył w przypadkach sporów. Jego związki z polityką rządu będą słabnąć w miarę wypełniania się luk w rozwoju podstawowej infrastruktury telekomunikacyjnej, czyli realizacji postulatu powszechnej dostępności usług telekomunikacyjnych. Jeśli Prawo telekomunikacyjne ma sprostać tym wyzwaniom, musi zapewnić system, w którym możliwość interpretacji prawa przez urzędnika będzie zminimalizowana wyłącznie do kwestii związanych z najważniejszymi interesami racji stanu państwa. Najlepszym narzędziem optymalizującym rozwiązanie problemów jest publiczna debata wszystkich zainteresowanych grup interesów.

Długofalowym celem polityki powinno być szersze wykorzystanie możliwości nowych technologii telekomunikacyjnych, teleinformatycznych i multimedialnych. Postęp technologiczny w dostępie do informacji i ich przesyłaniu sieciami telekomunikacyjnymi oraz zmiana struktury rynku usług mogą być katalizatorem nie tylko przyspieszenia gospodarczego, usprawnienia działania administracji, ale również podniesienia standardu życia i pracy społeczeństwa, podwyższenia poziomu oświaty, nauki, ochrony zdrowia, dostępności do dóbr kultury i bezpieczeństwa państwa. Nadrzędnym bowiem celem polityki telekomunikacyjnej powinno być zabezpieczenie interesów i ochrona praw końcowych użytkowników usług telekomunikacyjnych - konsumentów.

Słowo wstępne do ustawy "Prawo Telekomunikacyjne"

Zapraszam również do odwiedzenia działu poświęconego moim pracom, gdzie możecie Państwo również znaleźć opracowania dotyczące problematyki rynku telekomunikacyjnego w Polsce.

Byłem członkiem kapituły konkursu Złote Anteny Świata Telekomunikacji. Miałem również przyjemność przewodniczyć panelowi dyskusynemu poświęconemu liberalizacji rynku telekomunikacyjnego w Polsce który odbył się w dniach 5-7 czerwca 2000 roku w Hotelu Marriott w Warszawie.

Jeżeli chcą Państwo dowiedzieć się czegoś więcej na temat rynku telekomunikacyjnego na świecie i najnowszych technologiach stosowanych w tej dziedzinie zapraszam do działu "Polecam" w którym znajdą Państwo linki do najważniejszych firm i organizacji związanych z tą dziedziną.